Dagboek van een Dromer | Tussen de grijsgekleurde klinkers

Amsterdam, die mooie stad. Ik kan er uren verdwalen. Dromend over de legendarische trappenhuisjes wordt ik meegesleept door de bijzondere geschiedenis en gaat de nieuwsgierigheid naar de verhalen die de oude stad kent met mij de vrije loop. Tijdens ieder bezoekje aan Amsterdam bewonder ik het historische hart van de stad. Het populaire plein, de Dam. De plek waar per dag 157 toeristen per vierkante meter hun voetstappen achterlaten. De plek waar onbegrijpelijk veel nationaliteiten samenkomen en waar iedereen zichzelf lijkt te kunnen zijn. 

“De steentjes vormen figuren.. nee, letters”

Enthousiast ontdekken een aantal kinderen het gefladder van het groepje hongerige duiven op het plein, toeristen nemen foto’s van iconische, levende standbeelden en op iedere hoek wordt er muziek gespeeld. Ik kijk om mij heen. De wereld is klein geworden. Selfies met Darth Father of Magere Hein worden direct gedeeld op sociale media en naast mij zie ik een jong meisje ‘vloggend’ verslaggeven. Ik schud mijn hoofd, grinnik en ook ik friemel gedachteloos in mijn broekzak om mijn telefoon te voorschijn te halen. Door de onbezorgde en gemoedelijke sfeer om mij heen staar ik onbewust naar beneden. Onder mijn witte sneakers zie ik kleine groepjes stenen, gecamoufleerd tussen de grijsgekleurde klinkers. De steentjes vormen figuren.. nee, letters, maar ik kan niet lezen wat het mij wil zeggen. Door de ontelbaar vele voetstappen is het reliëf in de stenen versleten. Met mijn ogen tot spleten geknepen kijk ik naar de op braille lijkende tekst. ‘Jan Goede’, fluister ik alsof ik net een code heb gekraakt. 

Een naam. Een naam van een man. Wat wil het mij zeggen? Vragen borrelen op. Wie ben je? Waarom staat jouw naam hier? Ben je een bekende? Een artiest, kunstenaar of trotse Amsterdammer? Kom je wel uit Amsterdam? Ben je een kind, een jonge vent of met pensioen? Leef je nog of ben je niet meer onder ons? Ik blijf met mijn aandacht bij de tegel. Ben ik de enige die dit ziet? Ik kijk op en volg met mijn ogen de klinkers om mij heen. De straat ligt vól met namen, maar niemand die het lijkt te zien.

“Na enkele research heb ik je gevonden”

‘s Avonds blijft de naam door mijn hoofd spoken. Wie ben je? Wat beteken je? Wat is je verhaal? Na enkele research heb ik je gevonden. Jan Goede. U was een 68-jarige koopman uit Landsmeer. Trots was u zeker. Trots op de Canadezen die u en de rest van Nederland in oorlogstijd bevrijde van de Duitsers. Op 7 mei 1945 vetrok u naar Amsterdam om het Canadese leger toe te juichen. Na vijf jaar onzekerheid leefde u eindelijk weer in vrijheid. Vrijheid, een begrip dat door deze geschiedenis nog meer betekenis heeft gekregen.

Die middag, rond drie uur, wordt er vanuit gebouw De Grote Club aan de Kalverstraat geschoten. Euforie en overwinning worden in een fractie van een seconde vervangen door angst, chaos en paniek. Mensen vluchten, gillen en houden zich schuil achter karren, lantaarnpalen en plantenbakken. Na een beschieting van ruim twee uur, wordt u die middag geraakt in uw hoofd en rug. U overlijdt op de Dam. Twee dagen maar, na de bevrijding van de Duitse bezetter heeft u van uw vrijheid mogen genieten.

“Waar de rest staarde naar Darth Father,
stond ik oog in oog met Jan Goede”

Uw naam met dat van 31 andere slachtoffers staan voor eeuwig geschreven op het wereldberoemde plein ter nagedachtenis aan de overleden slachtoffers van de schietpartij op de Dam. In gedachte ben ik weer even terug op het plein waar ik die middag stond. De steentjes vormen niet zomaar een naam. Het vertelt een verhaal van een man dat 73 jaar geleden op deze plek stond en verschillende gevoelens door het lichaam voelde gieren. Deze plek, waar de rest staarde naar Darth Father, maar waar ik die middag oog in oog stond met Jan Goede.

Vandaag, op 4 mei herdenken we Jan en álle andere miljoenen Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, oorlogssituaties en vredesmissies. Vandaag ben ik 2 minuten stil.

Beluister ‘Tussen de grijsgekleurde klinkers’

Benieuwd naar het hele verhaal van Jan Goede? Lees het hier.

Bron: Stichting Memorial, Nationaal Comité 4 en 5 mei.

TwitterInstagramFacebookBloglovin

5 Reacties

  1. 5 mei 2018 / 16:43

    Wat bijzonder, Melanie, je blogbericht te lezen over je ‘ontmoeting’ met Jan Goede en de andere dodelijk getroffen slachtoffers van de schietpartij op de Dam op 7 mei 1945. De jongste was 8 jaar, de oudste 74.
    Je hebt onze website gevonden en misschien ook gezien hoe deze herdenkingsstenen tot stand zijn gekomen: https://plaatseensteen.nl/
    Het uitgebreide verhaal van alle slachtoffers, de gewonden en getuigen en de historische context is te lezen in ons boek ‘Drama op de Dam-7 mei 1945’. https://de-dam-zevenmei1945.nl/nl/inschrijving-boek/
    Dankjewel, dat ook jij 2 minuten stil was, opdat we niet vergeten.

  2. 7 mei 2018 / 16:41

    Thank you. As a distant relative living in Canada, I enjoyed the reading of your story of a man who would have been my great grandfather

    • mm
      melanieannax
      7 mei 2018 / 20:31

      Wow, that’s so special! Amazing! Lovely to hear that you like it ?

  3. Pieter Simon Goede
    8 mei 2018 / 15:31

    Wij waren gistermiddag , de 7e mei 2018, op de Dam en hebben stilgestaan bij de steen van onze grootvader Jan Goede, Bij thuiskomst zagen wij de mail van Ludmilla met jouw blog.
    Jouw verhaal heeft ons zeer getroffen en mooi dat je door bent gegaan met zoeken.
    Het monument voor de Dam slachtoffers krijgt dan ook een grote waarde.
    Pieter Simon Goede(73) , kleinzoon van Jan Goede

Geef een reactie